Từ chuyên canh đến xuất khẩu toàn cầu: Lâm Đồng đang tái định vị nông nghiệp như thế nào?

Trong nhiều năm, Lâm Đồng được nhắc đến như “thủ phủ nông nghiệp” của Tây Nguyên. Tuy nhiên, điều đáng nói là nông nghiệp Lâm Đồng hôm nay không chỉ dừng lại ở sản lượng, mà đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc theo chiều sâu, lấy chuyên canh – công nghệ – chất lượng – thị trường quốc tế làm trục phát triển cốt lõi.

Hai định hướng lớn: chuyên canh cây trồng chủ lực và đưa hạt cà phê vươn ra thị trường quốc tế không phải là hai câu chuyện riêng lẻ, mà là hai mảnh ghép trong cùng một chiến lược dài hạn.

Chuyên canh cây trồng chủ lực: Bước đi nền tảng của nông nghiệp hiện đại

Thay vì sản xuất manh mún, dàn trải, Lâm Đồng đang chuyển mạnh sang chuyên canh các nhóm cây trồng chủ lực, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và nhu cầu thị trường. Đây là bước đi mang tính chiến lược, không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tối ưu chuỗi giá trị nông nghiệp.

Mô hình chuyên canh mang lại ba lợi thế lớn:

Thứ nhất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Việc xác định rõ vùng trồng, cây trồng chủ lực giúp hạn chế tình trạng “chạy theo phong trào”, giảm rủi ro dư thừa sản lượng và mất giá.

Thứ hai, tạo điều kiện ứng dụng công nghệ cao.
Chuyên canh giúp dễ dàng đầu tư đồng bộ hệ thống nhà kính, tưới tự động, canh tác thông minh và truy xuất nguồn gốc – những yếu tố then chốt của nông nghiệp hiện đại.

Thứ ba, hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn.
Đây là điều kiện tiên quyết để thu hút doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Có thể nói, chuyên canh không chỉ là thay đổi cách trồng cây, mà là thay đổi tư duy sản xuất – từ “làm nông” sang “làm kinh tế nông nghiệp”.

Hạt cà phê Lâm Đồng: Từ nông sản thô đến thương hiệu quốc tế

Nếu chuyên canh là nền móng, thì cà phê là một trong những mũi nhọn thể hiện rõ nhất tư duy nâng cấp giá trị của nông nghiệp Lâm Đồng.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng khắt khe, việc đưa hạt cà phê vươn ra thế giới không thể dựa vào sản lượng lớn, mà phải dựa vào chất lượng, tiêu chuẩn và câu chuyện sản phẩm.

Ngành cà phê Lâm Đồng đang chuyển dịch mạnh theo ba hướng:

Một là, nâng cao chất lượng thay vì chạy theo số lượng.
Áp dụng quy trình canh tác bền vững, giảm phát thải, kiểm soát chất lượng từ vườn đến khâu chế biến giúp cà phê đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe.

Hai là, xây dựng chuỗi liên kết bền vững.
Sự gắn kết giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu giúp giảm rủi ro thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và đảm bảo đầu ra ổn định.

Ba là, từng bước xây dựng thương hiệu cà phê địa phương.
Thay vì xuất khẩu thô, cà phê Lâm Đồng đang hướng đến câu chuyện nguồn gốc, vùng trồng, phương thức canh tác – những yếu tố quyết định giá trị trên thị trường quốc tế.

Khi chuyên canh và xuất khẩu không còn là hai hướng riêng biệt

Điểm mạnh lớn nhất của chiến lược nông nghiệp Lâm Đồng hiện nay là sự liên kết chặt chẽ giữa quy hoạch vùng trồng và định hướng thị trường.

Chuyên canh tạo ra vùng nguyên liệu ổn định → vùng nguyên liệu ổn định tạo điều kiện nâng cao chất lượng → chất lượng cao là “tấm vé thông hành” để nông sản, đặc biệt là cà phê, bước ra thị trường quốc tế.

Đây chính là cách Lâm Đồng đang thoát khỏi vòng lặp “được mùa – mất giá” và tiến tới mô hình nông nghiệp có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động thị trường và biến đổi khí hậu.

Lâm Đồng và bài toán dài hạn của nông nghiệp Việt Nam

Nhìn rộng hơn, những gì Lâm Đồng đang làm không chỉ mang ý nghĩa địa phương, mà còn là một mô hình tham chiếu cho nông nghiệp Việt Nam:

• Phát triển dựa trên lợi thế tự nhiên và quy hoạch khoa học

• Chuyển từ sản xuất sang kinh tế nông nghiệp

• Lấy thị trường quốc tế làm thước đo chất lượng

• Đặt người nông dân vào trung tâm của chuỗi giá trị

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, nông nghiệp không còn là câu chuyện “trồng được bao nhiêu”, mà là bán được cho ai, bán ở phân khúc nào và bằng giá trị gì.